Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі

М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті

2014 – 2015 оқу жылы бойынша география кафедрасының кәсіптік бағадар беру жұмысының

есебі

 

 

Орал – 2015

Кәсіптік бағдар жұмысы мен география кафедрасының филиалдарының жұмыстары жөнінде есебі.

География кафедрасына қарасты филиалдар №1, №8, №20, №43 қалалық мектептер және №1 Бітік ЖОББМ (Первомай ауылы), №1ЖОББМ (Чапаев ауылы), Жәңгір хан атындағы ЖОББМ (Сайхын ауылы), Т.Масин ат. ЖОББМ (Жиекқұм ауылы), Приречен ЖОББМ (Приреченое ауылы), Социализм ЖОББМ (Мамбетсай ауылы), Абай ат.ЖОББМ (Абай ауылы) Кушум ЖОББМ (Кушум ауылы), Мичурин ЖОББМ (Мичурин ауылы), Щапов ЖОББМ (Щапов ауылы), Достық ЖОББМ (Достық ауылы) аудандық мектептердің базасы негізінде орналасқан. География кафедрасының оқытушылары бекітілген филиал мектептерінің түлектерімен кездесулер ұйымдастырып, университет және география мамндыығымен толық таныстырып өтті.

Мектеп бітіруші сынптардың ата-аналармен жүргізілген жиналыстарына Терещенко Т.А.қатысып география мамандығына жарнама жұмыстарын жүргізді.Ата-аналар мен оқушыларды жаратылыстану-математикалық факультетімен және география кафедрасының мамандықтарымен география кафедрасының оқытушысы Искалиев Д.Ж таныстырды. География кафедрасының оқытушылары мектеп бітіруші түлектермен кездесіп үгіт-насихат жұмыстарын жүргізді.

Кәсіптік бағдар жұмыстары университеттің бекіткен жоспарына сай жүргізілді.

1. Қыркүйек айында кафедра оқытушыларының тарапынан университет басшылығымен мектеп директорлары арасында кәсіби бағдар жүргізу туралы келісім шарт жасалды.

2. География кафедрасына бекітілген филиал мектептерінде кәсіби бағдар жұмысын өткізу туралы жоспар жасалып бекітілді.

3. Оқытушылармен кездесіп, олар университетіміздің мамандықтарымен және даму тарихымен таныстырылды.

4. Кафедра оқытушылары қазан айында ата-аналар жиналысына қатысты.

5. Ата-аналар мен оқушылар жаратылыстану- географиялық факультетімен және география кафедрасының мамандықтарымен танысты.

6. №1 ЖББМ 3 сыныпта 75 мектеп бітірушілер оқиды. Оның география пәнін таңдаған оқушылар саны 8 . Болашақта оқитын университетін және мамандықтарын әлі таңдамаған.

7. №8 ЖББМ 2 сыныпта 23 мектеп бітірушілер бар. Олардың ішінде 3 оқушы болашақта БҚМУ-не тапсырғысы келеді, ал 2 оқушы география пәнін таңдаған, бірақ олар РФ-ның оқу орындарына тапсыруға үмітті.

8. №20 ЖББМ мектеп бітіруші түлектер, яғни 11 сынып жоқ.

9. №43 ЖББМ 2 сыныпта 30 мектеп бітірушілер оқиды. Оның ішінде география пәнін таңдағаны 6 оқушы. Болашақта оқитын университетін және мамандықтарын әлі таңдамаған.

10. География кафедрасының оқытушысы Искалиев Д.Ж Кәсіптік бағдар беру жұмысымен Ақжайық ауданына барды. Университеттегі әр түрлі кафедра оқытушыларымен біздің кафедрадан Искалиев Д. Приречен ЖОББМ (Приреченое ауылы), Социализм ЖОББМ (Мамбетсай ауылы), Абай ат.ЖОББМ (Абай ауылы) орта мектептеріне барып георграфия мамандығын таныстырды. Осы мектептердің 11сынып оқушыларымен кездесіп география кафедрасының сайтымен, георгафия мамндығы туралы презентациямен мектеп түлектері толықтай танып білді.

11. География оқытушылары 21.02. күні Мұнай, газ және салалық технологиялар колледжіне университет ұйымдастырған кәсіптік бағдар беру жұмысын өтгізіп, үгіт-насихат жұмыстарын жүргізіп, колледж студенттеріне «География» мамандығы туралы мәліметтер берді және хаттама толтырды.

12. Университеттің Ашық есік күнін өткізуге атсалысу және түлектерді география кафедрасымен таныстыру. Кафедра оқытушылары университеттің Ашық есік күнін өткізуге қатысып, жауапты оқытушылар мамандық бойынша буклеттер мен презентацияларын Ашық есік күніне келген мектеп оқушыларына

13. Дайындық курсына қатысушылармен кәсіби бағдар жұмысын өткізу. География пәнінен дайындық курысына қатысқан оқушыларға география кафедрасының Галимов.М.А., Жармаганбетова Н.С., Хайруллина А.К., Айманова Е.Е сияқты оқытушылары дайындық жүргізді. География пәнін таңдаған және БҚМУ-нің

14. Кафедра оқытушылары География мамандығының жарнамалық буклеттерін жаңартып шығарды.Сонымен қатар мектеп түлектерін кафедраның оқу үрдісі туралы мәліметтермен, география мамандығына құжаттар тапсыру ерекшеліктерімен таныстырды. Кафедра оқытушыларының география мамандығын ашып, толық құрамды талапкерлер жинауға жұмыстары жүргізілуде.

География кафедрасының оқытушылары Галимов М.А. 18.12.2014ж күні Қазақ-түрік лецейінде өткен мектеп оқушылары арасындағы облыстық ғылыми жобада және Айманова Е.Е. 11.12.-12.12. 2014ж күні №42 мектеп-гимназияда өткізілген қалалық олимпиадада әділ-қазылар құрамында болды. Облыстық олимпиадаға қатысқан мектеп оқушыларына кафедра оқытушылары география мамандығы туралы үгіт-насихат жүргізіп, университет және география мамандығы туралы буклеттер таратты.

География кафедрасының меңгерушісі м.а. А.А.Тургумбаев Оңтүстік Қазақстан облысы, Мақтаарал ауданы, Жетісай қаласының №119 жалпы орта мектебінде өткен Ұлттық біріңғай тестілеу уақытында кәсіптік бағдар беру мақсатында барған іссапары бойынша нәтижесі 2015 жылдың 31 мамыр-11 маусым аралығында Оңтүстік Қазақстан облысы Мақтаарал ауданы Жетісай қаласының №119 жалпы орта мектебінде өткен Ұлттық біріңғай тестілеу уақытында кәсіптік бағдар беру жұмыстарын жүргізу мақсатында М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университеті атынан іссапарда болдық.

Оңтүстік Қазақстан облысының қиыр оңтүстігінде орналасқан Мақтаарал ауданы, оның орталығы Жетісай қаласы облыс орталығынан 250 шақырым жерде орналасқан. Ауданда барлығы 350 мың халық қоныстанған. Аудан халқының басты шаруашылығы ауылшаруашылығымен, соның ішінде суармалы егіншілік, техникалық дақылдар өсірумен, мал шаруашылығымен шұғылданады. Мақтаарал ауданы бойынша 108 ЖББМ жұмыс жасайды.

Еліміз бойынша 2015 жылғы бітіруші мектеп түлектеріне 2 маусым мен 8 маусым аралығында Ұлттық біріңғай тестілеу ұйымдастырылды. 2015 жылы Оңтүстік Қазақстан облысында барлығы 30982 мектеп бітірушінің (25946-сы қазақ, орыс сыныбын бітушілер) 18592-сі (71%) ұлттық бірыңғай тест тапсыруға жас түлек қатынасты. Өзбек, тәжік сыныбының бітірушілері (5036 оқушы) кешенді тестілеу тапсырады. 96 бала халықаралық олимпиада мен ғылыми жобалар жарысының жеңімпаздары ҰБТ тапсырудан босатылған немесе жоо-ға түсуге грант жеңіп алған. Ал қалған оқушылар жылдағыдай дәстүрлі емтихандар тапсырады (12294 оқытушы). «Алтын белгі» белгісіне үміткерлер жалпы – 1085. «Үздік аттестатқа» үміткерлер – 424.

Мақтаарал ауданы бойынша Ұлттық біріңғай тестілеу төрт күнге белгіленген. Аудан бойынша ҰБТ Жетісай қаласының «100 мектеп, 100 аурухана» шеңберінде салынған жаңа №119 жалпы орта мектебінде ұйымдастырылды. 2015 жылғы ҰБТ-ға 2600 түлек қатынасты. Әр күні орташа 650-дей жас түлек ҰБТ қатынасты.

Іссапар мақсаты «Мәңгілік Ел жастары – индустрияға» атты Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен 2014 жылы басталған Серпін-2050 бағдарламасы және университетіміз туралы бітіруші мектеп оқушылары мен олардың ата-аналарына ақпаратты түсіндіру. «Серпін-2050» жобасы бойынша Ақмола, Қарағанды, Қостанай, Павлодар, Батыс Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан облыстарындағы ЖОО және арнаулы орта оқу орындарының бірінде оқуға мүмкіндік 2015-2016 оқу жылында 5000 грант бөлінген. «Серпін-2050» әлеуметтік жобасына Маңғыстау, Қызылорда, Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл, Алматы облыстарының тұрғындары қатыса алады.

Аталмыш бағдарлама аясында М.Өтемісов атындағы БҚМУ-ға 15 мамандық бойынша (11 педагогикалық, 4 техникалық мамандық) 200 грант бөлінген.

№119 жалпы орта мектебінде №4 ҰБТӨП орналасқан.

2 маусым күні алғашқы тесті тапсыру тобының алғашқысы жұмысын бастады. Оған Жетісай қаласының №119 ЖББМ, Титов атындағы №125 мектеп гимназия, И.Гагарин атындағы ЖББМ, Қайнар орта мектебі, С.Асанов атындағы ЖББМ және т.б. Бірінші лекте Бауыржан Момышұлы атындағы мектеп-гимназияның 74 бітірушісінің 34-і «Алтын белгі» үміткерлігін растады.

№119 ЖББМ Ата-аналармен сұқбат

3 маусым күні апелляциялық шағым қабылдау күні. Бұл күні мектеп алдындағы келген түлектермен сұқбаттасу мүмкіндігі аз болғанымен 2 оқушы мен тарих пәні мұғалімімен сөйлестік.

Сауалнама толтыру Демалыс орындары

Жетісай қалалсының №119 ЖББМ маңында тест тапсырушылар ата-аналарына барлық жағдай жасалған. Бірнеше көлеңке шатырлар, тест тапсыратын аудиторияның тікелей көрсетілімі және бірнеше шайханалар оқушыға моральді көмек берушілерге барлық жағдай қарастырылған.

4 маусым Ұлттық біріңғай тестілеудің екінші күні біз мектеп алдына жиналған оқушылар ата-аналарымен және мектеп мұғалімдеріне үгіт-насихат жүргізілді. Бұл күні Мақтаарал ауданының Шохан атындағы орта мектеп, Киров атындағы орта мектеп, №123 ЖББМ, №57 ЖББМ, Еңбек орта мектебі және т.б. мектеп оқушылары тест тапсырған. Сұқбаттасу барысында жергілікті халықтың М.Өтемісов атындағы БҚМУ туралы білетіндігі, оның Орал қаласында орналасқанын айтып жатты. Бірақта жергілікті халықтың көпшілігі оралмандар болғандықтан университет туралы ақпарат жоқтығын да білдірді.

№119 ЖББМ жанындағы шайханада отырған мұғалімдер

6 маусым күні Ұлттық біріңғай тестілеудің үшінші күні күнделікті жағдайда өтті. Бұл күні Комаров атындағы орта мектептің, №17 Т.Рұсқұлов атындағы орта мектептің, Қ.А.Яссауи атындағы ЖББМ, А.Молдағұлова атындағы орта мектептің, Қ.Үкібаев атындағы ЖОМ, №36 Достық орта мектебі, С.Қожанов атындағы ЖОМ оқушылар ата-аналары және мұғалімдермен кездесіп, онда Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінің мамандықтары, оның ішінде «Мәңгілік ел жастары – индустрияға» бағдарламасы бойынша оқытылатын мамандықтар, оқу орнының артықшылығы мен ерекшеліктері, оқытушы-профессорлық құрамы туралы, университетке қабылдау тәртібі жөніндегі ақпараттармен таныстырылып, университетімізде тағайындалған атаулы стипендиялар туралы үлестірмелі материалдар ұсынылды. Оқушылар алған материалдарымен танысып, түсінбеген мәселелер бойынша сауалдар берді. Сондай-ақ университетіміздің тарихы мен тыныс-тіршілігінен хабар берілді.

Ата-аналар тарапынан қойылатын сұрақтардың көпшілігі «Батыс Қазақстан облысының ауа-райы, оның суықтығы», «Серпін бағдарламасы туралы», «Бітіргеннен кейінгі жұмысқа орналасу жағдайы» және «Өткен жылғы түрлі мамандықтар бойынша төменгі балл көрсеткіші».

Кәсіптік бағдар беру жұмысының сәттері

Жетісай қаласында Сырдария Университеті жазғы қабылдау жұмыстарын жүргізеді. Аталмыш университеттің негізгі контингенті бұл Мақтаарал ауданының тұрғындары. Соған байланысты университеттің мақсаты ауданның түлектерін сыртқа шығармау және сол аймақта оқуға қабылдау. Осыған орай жергілікті халыққа «Серпін» бағдарламасы туралы нақты түсіндіру жұмысын, ол бағдарлама қай жерлерде барын, қандай мамандықтарға арналғанын жеткізілмейді.

8 маусым Ұлттық біріңғай тестілеудің төртінші күні соңғы тобы мазасыз күйде өткендігі байқалды. Себебі бұл күні ата-аналардың, мұғалімдердің көңілдерінде қорқыныш, мазасыздық байқалды. Бұл күні №91 ЖОМ, Жеңістің 50 жылдығы атындағы орта мектеп, «Шұғылы» орта мектебі, Ы.Алтынсарин атындағы ЖОМ, С.Мұқанов атындағы ЖОМ, №14 С.Қожанов атындағы ЖОМ, №37 Ғ.Мүсірепов атындағы ЖОМ және т.б мектеп оқушылары тестке қатынасты. Сұқбаттасу кезінде университет тарапына жақсы лебіздер естілді, университетіміз туралы ақпараттың естігендігін, онда студенттерге білімді беретіндігін және кейбір ата-аналардың ойлары «Серпін» бағдарламасының ерекшелігі оларға үлкен мүмкіндіктің берілгендігін айтады.

Ата-аналардың тікелей бақылауы

 

Кәсіптік бағдар беру жұмысының сәттері

Оқушыларға және олардың ата-аналарына балдарының болашақ мамандық таңдау бағытындағы сұрақтарға жауап алу мақсатында сауалнама ұсынылды. Сауалнанама нәтижелерін және ауызша жүргізілген сұрақ-жауапты сараласақ, оқушылардың көпшілігі әлі нақты оқу орнын таңдамағаны немесе жауап беруге қиналатыны байқалады. «Серпін» бағдарламасы туралы толық ақпаратты білмейтіндігі, қандай мамандықтарға арналғандығы, оның артықшылықтары туралы.

Сауалнамадағы «Мектеп бітіргеннен кейін М.Өтемісов атындағы БҚМУ-ға түсу ойыңызда бар ма?» деген сұраққа 45 оқушы «Иә» деген жауап нұсқасын таңдаған. Ол оқушылар туралы толық ақпарат төмендегі кестеде келтірілген:

Оқушының аты-жөні

Мектебі

Телефоны

Таңдау пәні

1.

Жақанова Мөлдір

№220

87028369035

Әдебиет

2.

Юсупова Салима

№37 Ғ.Мүсірепов

5-91-51

Физика

3.

Шарипов Наби

№37 Ғ.Мүсірепов

5-91-59

Биология

4.

Сұлтан Әсел

Қайнар

87751625198

Химия

5.

Зұлпан Дана

Шұғыла

87753019731

Биология

6.

Қонарбаев Ләззат

№17 Т. Рысқұлов

87027120461

Физика

7.

Асылбекова Раушан

С. Қожанов

87029923806

Биология

8.

Достемес Ұлпан

Қайнар

87021298636

 

9.

Сенбі Айғаным

Қайнар

87027486713

Биология

10.

Қаблан Алида

№9 Қайнар

87028094000

Химия

11.

Тынгозиев Ж

Қайнар

87015489632

Дүние жүзі тарихы

12.

Перке Айдын

 

87751612928

 

13.

Қожағалиева Рахима

№17 Т.Рысқұлов

87028228264

Биология

14.

Жолдасаова Шарипа

№91

87022822962

Биология

15.

Айдағалиева Ұлжан

№91

24-2-08

Биология

16.

Әшірбай Балзия

Шұғыла

8705746935

Биология

17.

Джумалиева Гульмира

Ы.Алтынсарин

8728165428

Биология

18.

Жайнаузова Г

Шұғыла

87754510334

География

19.

Ахмеджанова Ұ.

№91

 

География

20.

Серикова М.

№91

87471234670

Биология

21.

Құдайберген Нұрғабыл

С.Қожанов

87026040073

Физика

22.

Ерденбай Нұржігіт

С.Қожанов

87016317069

Биология

23.

Рахымберді Аружан

С.Қожанов

87026942076

Биология

24.

Халық Ерсайын

С.Қожанов

87778875675

Физика

25.

Құтып Мейіржан

С.Қожанов

8778361497

География

26.

Сейіткемел Айымторы

С.Қожанов

87027572945

Шет тілі

27.

Ермекбай Гулмарал

№36

87751093229

Биология

28.

Оразбай Майра

№36

87021630797

Биология

29.

Жұлдызхан Гаухар

Қ.Үкібаев

87755375176

Биология

30.

Ергешова Ақнұр

Қ.Үкібаев

87029077070

Әдебиет

31.

Акашова Айман

Қ.Үкібаев

87016430152

Химия

32.

Әбуова Жанеп

 

87781117016

Шет тілі

33.

Абубакирова Замира

№17

87012298201

Химия

34.

Досболова Тұлғанай

№17

87025030193

Биология

35.

Матжанова Жамила

А.Молдагулова

87052369874

Биология

36.

Қоңырова Гульмира

Қ.А.Яссауи

87056904861

Физика

37.

Уразбаева Перизат

№17

87753525279

Физика

38.

Құдарова Мадина

С.Асанов

87023165427

Биология

39.

Жақсылықова Ұлжан

С.Асанов

87053711436

Физика

40.

Бактиярова Нұрбол

Б.Момышұлы

87752975610

Физика

41.

Тілекбаева Айнур

Комаров атынд

87752419863

Физика

42.

Ануарова Айдана

Еңбек ЖОМ

87755387874

Әдебиет

43.

Жүсіпбекова Жанар

Жеңіске 50 жылдығы

87027957146

Биология

44.

Оразова Теміржан

Қайнар

87027941382

Химия

45.

Кенжебаева Алтынай

Қайнар

8723753238

Биология

46.

Масанова Гулшат

Жеңіске 50 жылдығы

87012239824

География

47.

Балтаева Гулдана

№57

87023557405

География

48.

Нарбаева құттығыз

№123

87775560585

Биология

49.

Сейкерім Бекжан

Шохан мектебі

87772562545

География

50.

Омархан Мадина

Шохан мектебі

87056926545

Физика

51.

Бекмуратова Саджда

Киров

87012365856

Әдебиет

52.

Омарова Махаббат

Шохан мектебі

87025658956

Тарих

53.

Ақбай Арайлым

№123

87022366932

Биология

54.

Катпаев Жұматан

Амангелді

5-41-70

Физика

55.

Абдугаппаров Г.

Жеңіске 50 жылдығы

87056877496

Биология

Осы сұрақтың «Ойымда бар, бірақ нақты шешім қабылдамадым» деген жауап нұсқасын 20 оқушы таңдаған.

Көрсетілген мәліметтерге сай, кәсіби бағдар беру жұмысына қатынасқан «Иә» және «Ойымда бар, бірақ нақты шешім қабылдамадым» жауаптарын таңдап отырған, М.Өтемісов атындағы БҚМУ-ға оқуға түсуге ниеті бар осы оқушылармен болашақта да тығыз байланыс орнатып, кәсіби бағдар беру бойынша көп жұмыстар жүргізілуі керек деп есептейміз. Тағы бір ескеретін мәселе, бұл оқушылардың көпшілігі таңдау пәні ретінде биология, физика, химия, география, әдебиет, шет тілі пәндерін көрсеткен, бұл пәндер «Мәңгілік ел жастары – индустрияға» бағдарламасы бойынша біздің университетте оқытылатын мамандықтарға сәйкес келеді.

Сонымен бірге кәсіптік бағдар беру жұмысында университеттің басқада мамандықтары туралы ақпарат алған (мысалы: Мәдениет және өнер факультеті мамандықтары) және оқу ақысы туралы сұрақтар қойылды.

Жоғарыда көрсетілгендей Оңтүстік Қазақстан облысының Мақтаарал ауданында халықтың тығыз орналасуына орай 108 мектеп орналасқан. Келешекте осы мектептің барлығын қамтылмада да (себебі көпшілігі өзге тілді мектептер) кәсіптік бағдар беру жұмысын жүргізуге ыңғайлы. Аудан бойынша ауылдар арасынсың ара қашықтығы 10 шақырымды құрайды. Мектептерді аралауға, ондағы оқушыларға үгіт насихат жүргізу тиімді. 350 мың халық қоныстанғанын ескерсек, жыл сайын аудан бойынша оқушылардың саны көбеймесе азаймайтындығы анық.

«ҰБТ-дан ертерек мектептерде сабақ аяқталмастан бұрын кәсіптік бағдар беру жұмысын жүргізсеңіздер, сол аралықта оқушылардың ойланына, пән таңдауда септігі болар еді» - деген ұсыныспен Мақтаарал ауданының Ә.Молдағұлова атындағы жалпы орта мектебінің директоры Максот Нұржанұлы Тонирбергенов өз ойын білдірген.

Аудан бойынша мектептердің саны көп екендігін ескере отырып, олардың көп бөлігін қамту мақсатында алдағы уақытта кәсіби бағдар беру жұмысына тартылатын университет өкілдерінің санын арттырса немесе іссапар уақытын ұзартса дұрыс болады деп есептейміз.

Іссапарда жоспарланған кәсіби бағдар беру жұмыстары өз дәрежесінде орындалды.

География кафедрасы бойынша кәсіптік бағдар беру жұмысы бойынша кафедра оқытушылары бекітілген мектептермен жұмыс жасап, бітіруші түлектерді география мамандығына түсге үгіт-насихат жүргізді.

География кафедрасының

кәсіптік бағдар беру жұмысына жауапты : Хайруллина А.К.

География кафедрасының меңгерушісі м.а : Тургумбаев А.А.